هنر عشق ورزیدن

* اریک فروم در کتاب درخشانش با عنوان «هنر عشق ورزیدن» می‌نویسد: عشق با دو چیز شناخته می‌شود: عمق ارتباط متقابل و شادی.
و در ادامه تبیین می‌کند که هر گاه رابطه یا حسی را دیدیم که از این دو خالی است، نام عشق را باید از آن باز پس بگیریم. باز هم بحث بر ارزش‌گذاری و بی اهمیت شمردن رابطه‌های متنوع انسانی نیست. طیفی از کشش‌ها یک زن و مرد را به هم نزدیک می‌کند اما تنها یکی از آنها عشق نام دارد. دوستی، محبت، مهرورزی، جاذبه‌های روحانی، جاذبه‌های جسمانی و … هزار جور نام دیگر را می‌توان برای هر یک از این کشش‌ها پیدا کرد اما یکی و تنها یکی عشق نام دارد و اریک فروم به ما می‌گوید که شاه علامت‌ها چه هستند:

* عمق ارتباط متقابل: سه نکته در این سه کلمه وجود دارد:
الف – عمق: عشق نیلوفرانه بر سطح زندگی نمی‌کند. عشق شاه ماهی آب‌های عمیق است. در نتیجه عشق متعلق به انسان رشد یافته است. انسانی که هم خود عمیق است و هم توان درک عمق طرف مقابل را دارد. عشق، بازی کودکانه نیست هر چند دنیای کودکانه‌ای دارد! مسیح می‌فرماید: به ملکوت آسمان‌ها دست نمی‌یابید، مگر آن که کودک گردید. و عشق راهیابی به ملکوت انسانی است و روح کودکانه می‌خواهد؛ و چه کسی است که نداند دریافت‌های ناخودآگاه کودکانه از دنیا، عمیق‌ترین دریافت‌ها هستند و عشق پرورش همین روح کودکانه است در بزرگسالی که کودکانگی را در اعماق جانش حفظ کرده است.
ب – ارتباط: ارتباط عنصر محوری عشق و بستر آن است. بدون ارتباط عشقی حادث نخواهد شد. عشق ثمره برخوردهاست نه اجتناب از آنها. آنانی که برای فرار از بحث و جدل و احیانا دعوا، دور گفتگو را خط می‌کشند و در ارتباط را می‌بندند تا به قول خودشان «عشق» را پاس بدارند، ناآگاهانه تیشه به ریشه حس درونی‌شان می‌زنند. عشق حسی انسانی است و انسان بی ارتباط اصولا انسان نیست! از سوی دیگر واکاوی عمق هر انسانی – مولفه اول – تنها به مدد ارتباط ممکن است.
ج – متقابل: عشق محصول رابطه‌ای دوسویه است. «عشق یک سویه» چیزی است در مایه‌های «هواپیمای خزنده»! … اصولا مفهومی به این عنوان وجود ندارد. گفتم که هدف بی‌اعتباری هیچ یک از احساسات انسانی نیست. می‌توانید اسم حس یک جانبه خود را بگذارید مهرورزی تروبادوری (!)، محبت، کشش یا هر چیز دیگر … اما عشق را نمی‌توان بدان نسبت داد. عشق تنها از تلاش دو انسان برای کشف درونیات هم حادث می‌شود. و این تلاش فعالانه نهال عشق را لحظه به لحظه تناورتر و بهارانه‌تر می‌سازد. هر گاه یکی از این دو پا پس بکشد، نهال حساس عشق پاییز را بر برگ‌های خویش به نظاره خواهد نشست.

* شادی: (این یکی بسیار مهم است) شادی یعنی احساس رضایت. رضایت از اینکه این‌جایم و در این هوا نفس می‌کشم و بر این زمین راه می‌روم و می‌خوابم و بر می‌خیزم و اندیشه می‌کنم و سلول سلولم طعم زندگی را حس می‌کند. این شادی هم عمیق است چون برخاسته از رابطه‌ای عمیق و حسی عمیق است. به عبارت بهتر عشق لبخندی هماره است نه قهقهه‌ای ناگهان! …شادی عشق حرارتی زندگی بخش و آرامش دهنده است نه تبی سوزان و دامن‌گیر … چرا که حاصل شناختی آهسته و پیوسته است.

* منبع

۲۳ نظر

  1. فرزاد ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۱۱:۴۰ ق.ظ

    اول.

    ناشناس Reply:

    باید از کجا فهمید که طرف مقابل به من علاقه مند است

  2. مهدی ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۱۲:۴۸ ب.ظ

    ممنون که لینک منبع را هم دادی.
    عشق باید عمیق باشد و البته رابطه پایدار و دائمی هم شرط است اما متقابل بودن رابطه را قبول ندارم. احتمال این که یک رابطه عاشقانه یک طرفه وجود داشته باشد و طرفین از این رابطه شاد باشند خیلی کم است اما غیر ممکن نیست. و البته اسم این رابطه، رابطه عاشقانه یک طرفه است. یک طرفه بودن جاده به معنی نبود جاده نیست :-)

    مهدی Reply:

    خوب شما هم میگید دیگه {عشقی} متعالی است که دو طرفه باشه. پس اگر عشق یک طرفه باشه باز هم عشقه. با یک تفاوت ، این که کامل نیست.

  3. مسافر ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۱۲:۵۵ ب.ظ

    سلام.

    قبلا از طریق لینکدونی وبلاگتون خوندم. جالب بود.
    خوشم میاد دقیق حوندین. اونجا گفته بود “سه نکته در این سه کلمه وجود دارد” بعد چهارتا بند آورده بود الف، ب، ج د. ولی شما بند آخر رو جدا نوشتین.

    مسافر Reply:

    مربع دین سه ضلع دارد: ایمان نقوا

    زائر Reply:

    حوصلمون سر رفت . دکتر یک خاطره جالب بگو

    Mohammad Reply:

    Shoma doktora darid!?
    Ya dar maghtae doktora dars mikhonid?
    Ya dar maghtae fough dars mikhonid?
    Ya hichkdam?

  4. موسیو گلابی ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۲:۱۸ ب.ظ

    خلاصه اینکه موسیو گلابی عاشق شد رفت پی کارش!

  5. حامد «آسمان نقره ای» ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۲:۲۲ ب.ظ

    اینو قبول دارم که عشق لبخند هماره است و نه قهقهه ای ناگهانی…

    به قول شاعر رهرو آن است که آهسته و پیوسته رود و قص علی هذا!

    وقتی تو یه رابطه هیچ کدوم از اینا برای یک طرف وجود نداشته باشه نتیجه چی میشه؟ زمستون…

  6. سیدعلی ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۲:۴۷ ب.ظ

    بر اساس این نوشته شما، به این علت که فعلا در حالت شادی و رضایت از زمین و زمان هستم، پس سخت عاشقم :)

    زهرا Reply:

    قدر بدانید آقا قدر بدانید:)
    برای ما نیز دعا کنین که چنین کسی بیابیم

  7. کیمیاگر ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۲:۵۹ ب.ظ

    من سنم واسه این حرفا یکم کمه! واسه همین پاراگراف اول رو که خوندم دیگه بیخیالش شدم :دی

  8. علی ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۳:۰۳ ب.ظ

    سلام اریک فروم روانشناس بزرگیه ولی چرا عشق یه طرفه اسمش عشق نیست به نظر من وقتی برای یه طرف قضییه همون نشانه ها رو داره ولی از شانس بد طرف شخص مقابل علاقه ای نداره بگیم پس عشق وجود نداره. آخه به نظر من با این تعریف کلمه عاشق شدن یه جورایی بی معنی میشه چون عاشق باید همیشه منتظر باشه تا معشوقش هم عاشقش بشه بعد بگه عشق به وجود اومد. به نظرم این به تعریفی که از عشق داریم بر میگرده مثلا خیلی از دانشمندان زنتیک عشق رو یه فرایند هورمونی میدونن ولی قبل از این من یه تعریف از عشق از فیلسوف های اگزیستانسیالیست خوندم که شاید خیلی خوشایند نباشه ولی به نظرم کاملا درسته اونا میگن یه فرد عاشقه کسی میشه که وقتی کنارش هست باعث بالا رفتن ارزش فرد بشه یعنی به طور عامیانه بتونه به بقییه پزش رو بده !!! واسه همینه که اکثر مردا دوست ندارن زنشون از اونا باهوش تر باشه یا دوست دارن با یه زن خوشگل ازدواج کنن
    ولی اگه همین زن فاسد باشه هیچ کی عاشقش نمیشه چون نمیشه پزش رو پیش بقییه داد.

  9. حسام ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۷:۰۱ ب.ظ

    اونهایی که عاشق واقعی شدند به وصال نرسیدند.
    عاشق شاده چون عاشق معشوقشه.

  10. نم نمک ۱۳۸۷-۱۱-۲۸، ۱۱:۱۱ ب.ظ

    سلام
    موفق باشی و عاشق
    همین!

  11. parsa ۱۳۸۷-۱۱-۲۹، ۳:۱۸ ق.ظ

    سلام……………………………………………………………………………..!
    وقتی بعد از گلواژه سلام، نقطه چین میگذارم نمیدانم چرا دوست دارم انگشتم را از روی دکمه کیبورد برندارم زیرا یه حس خیلی خوبی بهم دست میده و آن اینه که خودم را با این نقطه های بی پایان برای کسی میفرستم که از این دو حالت خارج نیست یا از من خوشش می آید یا بدش………..!
    حالا هر کدامش باشه مهم نیست، مهم آن است که تو باشی، من باشم و دیگران باشند تا زندگی جریان داشته باشد وگرنه ! هر طور تو فکرش کنی….! همین جوری در دنیای نت وبگردی میکردم که با وبلاگ زیبا و پر محتوای شما آشنا شدم گفتم یه سلام عاشقانه داشته باشم خدمت شما…………!
    سلام! کلمه ای است که شروع زیباییها، عاطفه ها، صمیمیتها، محبتها، عشقها و…. در دل آدم ها می کارد تا از کینه ها، لجبازیها، بی رحمیها و خوی زشت در امان بمانند زیرا زندگی تصویری زیبا و پراز عشق دارد.
    اگر عشق نبود زندگی رنگ دیگری داست نظر شما چیه؟….!

    قربان شما پارسا پاکروان

  12. مریم - صندوقک ۱۳۸۷-۱۱-۲۹، ۲:۲۷ ب.ظ

    عشق زیباست:)

  13. شمع سحر ۱۳۸۷-۱۱-۲۹، ۲:۴۰ ب.ظ

    به اطلاعاتم افزوده شد. ممنون گلم

  14. محمد ۱۳۸۷-۱۱-۲۹، ۶:۴۲ ب.ظ

    خانم دکتر !
    اصولا دوست دارم بدانم وبلاگ نویس معروفی!مثل شما تفکر اصولگرایی دارد یا اصلاح طلبی؟با توجه به اون لینکی که بالای وبلاگتون هست برام سوال پیش اومد البته کامنت شما رو هم تو اون وبلاگ دیدم ولی بازم نتونستم باور کنم حامی شخصی مثل اخمدی نژاد باشید که این همه دلار های نفتی را به باد داده موقعی بحث ازدواج جوانان پیش میاد میگه مگه مشکل ازدواج جوانان مسکن است؟!
    یا میگه مراکز همسر یابی تشکیل بشه فکر می کنه با همه ارتباطاتی که جوانان در بین
    فامیل -همسایگی -هم کلاسی و….دارندمشکل مشکل ارتباطات کمه !
    نمی فهمه مشکلات اقتصادی سد راه ازدواج جوانان ماست

  15. علی ۱۳۸۷-۱۲-۲، ۱۲:۳۸ ق.ظ

    تو دنیا فقط یه چیز به ادم امید میده اونم عشششششششششششششق

    پیش بینی مسابقات فوتبال ایران و جهان با عضویت رایگان و جوایز ارزنده و میلیونی در عادلانه دات کام

    http://www.ADELANEH.com

  16. سپیده ۱۳۸۸-۰۵-۵، ۱۱:۴۳ ب.ظ

    ببخشید یکی جواب من و بده

  17. روژان ۱۳۸۸-۰۵-۱۷، ۱۰:۲۳ ب.ظ

    سلام وبلاگ زیبایی دارید تبریک میگم به ما هم یه سر بزن اگه مایلید تبادل لینک کنیم